Meer

Inhoud

§ Duurzaamheid en Cittaslow

Beleidskader

Duurzaamheid
In januari 2016 nam de gemeenteraad het initiatief voor een brede maatschappelijke discussie op het gebied van het verduurzamen van de gemeente Heerde, vanuit de conclusie dat:

  • Er moeten concrete en gezamenlijke stappen worden gezet door gemeente, inwoners, ondernemers en het maatschappelijk speelveld;
  • Er is veel kennis en motivatie aanwezig in de samenleving om bij te dragen aan een duurzamer Heerder samenleving, maar het ontbreekt nu nog aan samenwerking, netwerkvorming en een platform.

Een raadswerkgroep vergaderde in 2016 meerdere malen en nam het initiatief voor het organiseren van een tweetal pioniersbijeenkomsten op 29 juni en 23 augustus 2016.
Tijdens de eerste pioniersbijeenkomst van 29 juni zijn inspirerende presentaties gehouden rond de energie coöperatie Lochem en de inhoud van het Gelders Energie Akkoord.
Op deze goed bezochte bijeenkomsten bleek dat er enthousiasme en draagvlak aanwezig is onder burgers en bedrijfsleven om verder te gaan met initiatieven.
De aandacht vanuit het Heerderse maatschappelijk speelveld richt zich met name op de thema’s:

  • duurzame voedselproductie en landbouw, 
  • energie en energietransitie, 
  • circulaire economie, 
  • natuur en landschap(recreatie), 
  • communicatie en voorlichting.

Gezamenlijk is geconstateerd is dat deze thema’s en aandachtspunten ook naadloos aansluiten met Cittaslow.
Op 10 oktober 2016 is tijdens ”De dag van de duurzaamheid” een event georganiseerd in “de Heerd”.
Voor het middagprogramma waren scholieren van de Noordgouw uitgenodigd die met enthousiasme het bewustwordingsspel Perspectivity Challenge speelden.
Dit programma is avonds nog een keer herhaald.
Resultaat was dat 15 aanwezigen aangaven betrokken te willen worden bij vervolginitiatieven van de werkgroep.
Tijdens de avond heeft een groep burgers ook de eerste gedachten gepresenteerd rond de oprichting van een Energie Coöperatie Heerde.
Al met al een positief resultaat dat zeker in 2017 zijn vervolg zal krijgen.

Regionale samenwerking
In regionale samenwerking speelden in 2016 de volgende onderwerpen:

  • Er is verder inhoud gegeven aan de programma Routekaart klimaat-neutrale regio Noord Veluwe. In dit programma zijn de gezamenlijke ambities neergelegd die er uiteindelijk toe zullen gaan leiden dat de regio in 2050 beschikt over een klimaat neutrale energievoorziening. Thema’s die in dit kader worden uitgewerkt betreffen:
    o Al het vastgoed duurzaam
    o Ruimtelijke inpassing duurzame energie
    o Energieke samenleving
    o Ondernemende regio
    o Vervoersbewegingen zijn duurzaam
    o Duurzame recreatie op de Veluwe
    o Van afval naar grondstof
  • Binnen de samenwerking van “Veluwe Duurzaam” is met name ingezet op de regionale energiebesparingscampagne, bekend als het project: ”zeg eens A”. Doelstelling is om door middel van buurt/wijkcontacten zoveel mogelijk huiseigenaren te stimuleren tot het treffen van energiebesparende maatregelen en het zetten van stappen: indien mogelijk naar het A-label. Hiervoor zijn verschillende regionale bijeenkomsten georganiseerd. De inwoners van de gemeente Heerde zijn uitgenodigd voor de bijeenkomsten in Oldebroek en Elburg (voor het gebied Elburg, Oldebroek, Hattem en Heerde): totaal hebben ca. 300 (regionale) inwoners deze bijeenkomsten bijgewoond. In Heerde hebben 3 inwoners vervolgens een maatwerkadvies aangevraagd. De wijkaanpak heeft duidelijk nog tijd nodig om bekendheid en deelname van bewoners tot stand te brengen.
  • Er hebben in Heerde geen wijkbijeenkomsten vanuit het project Zeg een A plaatsgevonden.
  • Energieloket Veluwe duurzaam:
  • Het energieloket Veluwe duurzaam is een regionale invulling van de afspraken tussen betrokken partijen in het kader van het Nationaal Energieakkoord rond de oprichting van regionale energieloketten. Burgers kunnen hier terecht met vragen omtrent duurzaamheidsmaatregelen en subsidies en voor maatwerkadvies. Op de website heeft elke gemeente een eigen pagina waarin naast algemene informatie lokaal relevante informatie wordt vermeld.
  • Ook hier geldt dat de vraag vanuit de gemeente op dit moment nog laag is (10 gesprekken.) Burgers vinden hierin nog niet hun weg.
  • In maart 2016 is het officiële startsein gegeven voor het vernieuwde energieloket Veluwe Duurzaam en is een campagne ingezet om de bekendheid van het energieloket te verhogen.
  • Innovatie Programma Groene Economie Veluwe (IGEV)Het college heeft met het oog op de afwegingen rond de regionale samenwerking besloten om alleen voor 2017 een verplichting (9.000 Euro) aan te gaan en in 2017 tot nadere besluitvorming te komen rond de deelname aan het programma.
  • Voor 2017 is de gemeentelijke bijdrage gericht op de organisatie kosten van de netwerkfunctie en vindt beperkte projectfinanciering plaats.
  • In 2016 heeft de evaluatie plaatsgevonden van het meerjarenprogramma IGEV en is een aanzet gemaakt voor het vervolg voor 2017 en volgende jaren.
  • In 2016 zijn 3 panden in de gemeente Heerde opengesteld tijdens de duurzame huizenroute.
  • Er is een proces gestart rond de uitvoering van de verschillende doelstellingen uit het Gelders Energieakkoord (GEA). Dit provinciale proces moest in 2016 duidelijk nog op gang komen. Het GEA is de provinciale/regionale vertaling van het nationaal energieakkoord. Op dit moment speelt de inrichting en instandhouding van de regionale energieloket functie en de handhaving Wet Milieubeheer ten aanzien van energiebesparing bij bedrijven. Omdat de ondersteuningsgelden vanuit het Nationaal Energieakkoord met ingang van 2018 komen te vervallen dient rekening te worden gehouden met een hogere gemeentelijke bijdrage in de exploitatiekosten vanaf 2018.

Gemeentelijke gebouwen
In 2016 zijn opnieuw meerdere stappen gezet met betrekking tot de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen/vastgoed. Zo zijn zonnepanelen geplaatst op het kantoorgebouw Eperweg, de Heerd en de Rhijnsberg de opbrengst over 2016 bedroeg: gebouw Eperweg (vanaf juni) 10,25 MWH, De Heerde ( vanaf juni) 15,55 MWh en de Rhijnsberg (vanaf juli) 29,49 MWh. Daarnaast is in 2016 SDE subsidie aangevraagd en verstrekt voor het plaatsen van zonnepanelen op sporthal de Noord, burg. Faberhal en de sporthal Wapenveld in 2017 In totaal komen hier 1.000 panelen te liggen met een geschatte opbrengst van in totaal 250.000 KWh.
Op de nationale duurzaamheidsindex 2016 heeft de gemeente Heerde met plaats 9 op de ranglijst bijzonder goed gescoord op de onderdelen Energie en Milieu.

Openbare verlichting
De volgende cijfers over 2016 zijn afkomstig uit de monitor Openbare verlichting in de landelijke Klimaatmonitor en geven de gemeentelijke prestaties weer op het gebied van de ontwikkeling van duurzame openbare verlichting:

  • Energieverbruik openbare verlichting is ten opzichte van 2013 met 24% gedaald tot 523.008 KWh (beter dan verwacht)
  • Percentage energiezuinige verlichting: 36,5% (beter dan het landelijk gemiddelde)
  • Percentage slimme verlichting: 21% (beter dan verwacht)
  • Percentage LED 22,2% (boven landelijk gemiddelde)

Conclusie is dat Heerde het ten opzichte van de landelijke doelstelling bijzonder goed doet.

Afvalscheiding
Ook op het gebied van afvalscheiding zijn in 2016 goede resultaten bereikt. Met een gemiddeld scheidingspercentage van 79% over 2015 en wat zich volgens de tussenrapportagens zich ook voortzet in 2016 voldoet de gemeente ruimschoots aan de huidige normstelling en loopt zelfs vooruit op de doelstelling van 75% in 2020.

Cittaslow
2016 is voor Cittaslow een goed jaar geweest, met name voor het Cittaslow supporterschap. Het supporterschap is halverwege 2014 ingevoerd en nadat mondjesmaat aanvragen voor het supporterschap werden ingediend, is dit jaar een keerpunt. Een aantal bedrijven uit onze gemeente hebben een aanvraag ingediend. Het lokale netwerk breidt zich nu echt uit. Eind 2016 zitten we op 11 Cittaslow supporters. Ook wordt er vanuit de recreatiebranche gevraagd om ons Cittaslow profiel toeristische te gaan versterken. Nadat men zich eerst vrij afwachtend opstelde, ziet men de potentie van het keurmerk om ons hiermee te onderscheiden. Deze profilering moet in de komende periode verder uitgewerkt worden. In totaal zijn er dit jaar 10 gemeenten in Nederland met het Cittaslow Keurmerk. Voor het eerst hebben we dit jaar gezamenlijk een jaarprogramma opgesteld met daarin een aantal thema’s die we gezamenlijk gaan oppakken. De uitrol van Het Cittaslow toerisme is een van de thema’s waar op ingezet gaat worden. Ook is er een nieuwe website voor de Nederlandse Cittaslow gemeenten gelanceerd.

Concreet hebben de volgende zaken in 2016 plaatsgevonden:

  • Jaarprogramma opgesteld met de Nederlandse Cittaslow gemeenten;
  • Een audit uitgevoerd in de gemeenten Vianen en Eijsden - Margraten, waarna deze gemeenten mochten toetreden;
  • Supporters en Raadsleden dag bijgewoond in de gemeente Westerwolde;
  • Internationale Cittaslow Assembly gehouden in Portugal;
  • Werkplan opgesteld met lokale activiteiten;
  • Zijn 3 nieuwe Cittaslow supporters benoemd, te weten EETIT, Stichting de Nijensteen en Jumbo Brinkman Heerde. Daarnaast zijn er 3 nieuwe aanvragen ingediend die nog nader beoordeeld moeten worden;
  • Netwerkbijeenkomst Cittaslow supporters, waar een supporter van de gemeente Borger – Odoorn onze supporters wat verteld heeft over haar ervaringen met Cittaslow. Deze avond heeft ertoe geleid dat onze supporters met ingang van 2017 tweemaal per jaar bij elkaar willen komen om samenwerkingsrelaties te ontwikkelen. Eerste doel is om in 2017 een belevingsmarkt of weekend te organiseren en een Cittaslow streekproductenfietsroute te ontwikkelen;
  • Aanwezigheid Cittaslow supporters op het Schaapscheerdersfeest en op de Hemito;
  • Tweemaal een digitale Cittaslow nieuwsbrief uitgebracht;
  • Cittaslow prijs toegekend aan stichting HOES;
  • Heerde als Cittaslow gemeente gepromoot in magazine To Inspire van VisitVeluwe.